Ο Glen Schofield αποχωρεί και μαζί του τελειώνει μια εποχή

Ο δημιουργός του Dead Space ολοκληρώνει μια πορεία 35 ετών σε μια βιομηχανία που τον ανέδειξε αλλά τελικά τον ξεπέρασε.

Μέσα από ένα βίντεο στο LinkedIn, ο Glen Schofield ευχαριστεί τη γυναίκα του, την EA, την Activision και «όλους όσους στήριξαν τα βιντεοπαιχνίδια». Δεν μοιάζει με αποχαιρετισμό ανθρώπου που νιώθει πικραμένος. Μοιάζει περισσότερο με απολογισμό, σχεδόν σαν να κλείνει έναν κύκλο που ο ίδιος πίστευε πως δεν θα τελείωνε ποτέ.

Και όμως, λίγοι δημιουργοί στη σύγχρονη ιστορία των παιχνιδιών συμπυκνώνουν τόσο καθαρά τις αντιφάσεις της ίδιας της βιομηχανίας που υπηρέτησαν, όσο ο Schofield. Ένας άνθρωπος που πέρασε από τη Barbie μέχρι το Dead Space, που έχτισε ένα από τα πιο εμπορικά franchise της ιστορίας και που, ταυτόχρονα, βρέθηκε στο επίκεντρο ενός από τα πιο viral σκάνδαλα crunch culture της δεκαετίας. Η αποχώρησή του δεν είναι απλώς το τέλος μιας καριέρας. Είναι ένα σύμβολο για το πού βρίσκεται σήμερα ολόκληρη η AAA βιομηχανία.

Από τα Gex μέχρι το Dead Space

Η διαδρομή του Schofield ξεκινά το 1991 και μοιάζει σχεδόν με τυχαίο δείγμα ολόκληρης της ιστορίας του gaming. Δούλεψε ως art director σε τίτλους τόσο διαφορετικούς όσο το Ren & Stimpy: Buckeroo$! και το Barbie: Game Girl, σκηνοθέτησε δύο παιχνίδια Gex και το Blood Omen 2, πριν φτάσει στη στιγμή που θα τον καθόριζε: τη δημιουργία του πρώτου Dead Space στην EA. Το horror franchise έγινε σημείο αναφοράς για atmospheric survival horror, και έχτισε τη φήμη του Schofield ως δημιουργού με αίσθηση για τον τρόμο και το σινεμά μέσα στο gameplay.

Το παιχνίδι που τον καθόρισε

Το Dead Space δεν ήταν απλώς ένα ακόμα project στη λίστα του Schofield. Ήταν, όπως ο ίδιος έχει παραδεχτεί, το πιο προσωπικό του δημιούργημα. Η ιδέα γεννήθηκε από την αγάπη του για την ταινία Event Horizon, συνδυασμένη με στοιχεία από τον Ισαάκ Ασίμοφ και τον Άρθουρ Κλαρκ, τόσο πολύ, μάλιστα, που ο πρωταγωνιστής του παιχνιδιού πήρε το όνομά του από τους δύο συγγραφείς: Isaac Clarke. Το 2008, το παιχνίδι έγινε ένα από τα πιο εμπορικά νέα IP της χρονιάς, χτίζοντας τη φήμη του Schofield ως δημιουργού με σπάνια αίσθηση ατμόσφαιρας και τρόμου. Το οξύμωρο είναι πως, όπως έχει αναφέρει ο ίδιος, το κόστος παραγωγής του πρώτου Dead Space ήταν γύρω στα 32 εκατομμύρια δολάρια, ψίχουλα σε σχέση με τα σημερινά AAA budgets, κάτι που τον κάνει να αμφισβητεί ανοιχτά πότε και γιατί οι δικές του δουλειές άρχισαν να χαρακτηρίζονται «AAA». Δεν είναι τυχαίο που, ακόμα και μετά την επιτυχία του remake του 2023, ο Schofield συνέχισε να πιέζει την EA για ένα Dead Space 4, καταθέτοντας μαζί με άλλα ιδρυτικά μέλη της ομάδας ένα πλήρες πλάνο που θα αξιοποιούσε την υπάρχουσα τεχνολογία του remake. Η EA αρνήθηκε, επικαλούμενη το δικό της roadmap. Το franchise που τον έκανε γνωστό παραμένει, μέχρι σήμερα, ένα ανοιχτό κεφάλαιο που δεν κατάφερε να κλείσει με τους δικούς του όρους.

Η χρυσή εποχή του Call of Duty

Το 2009 ο Schofield ίδρυσε το Sledgehammer Games, το τρίτο studio που στήριζε πλέον το Call of Duty μαζί με τα Infinity Ward και Treyarch. Σκηνοθέτησε ή συν-σκηνοθέτησε καλύτερα, το Modern Warfare 3, το Advanced Warfare και το αρκετά διχαστικό WWII. Τρία παιχνίδια που, όπως ο ίδιος δεν κουράστηκε να υπενθυμίζει πως κέρδισαν ή διεκδίκησαν το βραβείο Action Game of the Year. Ήταν η εποχή που κάθε καλοκαίρι υπόσχονταν έναν νέο μεγάλο παιχνίδι, με budgets που διόγκωναν όλο και περισσότερο και ομάδες εκατοντάδων ανθρώπων. Ο Schofield ήταν, κυριολεκτικά, στο κέντρο αυτής της μηχανής.

Οι σκιές πίσω από την επιτυχία

Η φήμη του, όμως, δεν είναι μόνο θετική. Το 2018 έφυγε από το Sledgehammer για να ιδρύσει την Striking Distance Studios μέσα στην ομπρέλα της Krafton, με στόχο το The Callisto Protocol, τον πνευματικό διάδοχο του Dead Space. Η ανάπτυξη, όμως, στιγματίστηκε από ένα viral tweet του 2022, στο οποίο ο Schofield περιέγραφε με υπερηφάνεια ωράρια 12 έως 15 ωρών, έξι με επτά μέρες την εβδομάδα, κλείνοντας με τη φράση πως το κάνεις επειδή το αγαπάς. Η αντίδραση ήταν άμεση: δημοσιογράφοι και developers το χαρακτήρισαν σχολικό παράδειγμα κανονικοποίησης του crunch, ο Schofield διέγραψε το tweet και ζήτησε δημόσια συγγνώμη. Λίγους μήνες αργότερα, ένα ρεπορτάζ ανέφερε πως περίπου είκοσι πρώην εργαζόμενοι είχαν μείνει εκτός των τίτλων τέλους του παιχνιδιού, κάτι που πολλοί εξ αυτών το βίωσαν ως τιμωρία επειδή είχαν φύγει πριν την κυκλοφορία.

Δεν σταμάτησε εκεί. Πρόσφατα, ο Schofield δεν δίστασε να επικρίνει δημόσια τα νεότερα Call of Duty, λέγοντας πως από τότε που έφυγε από το Sledgehammer «κανένα δεν ήταν πολύ καλό», εκφράζοντας παράλληλα έντονη ανησυχία για το πώς η Microsoft διαχειρίζεται μεγάλα franchise μετά την εξαγορά της Activision Blizzard.

Εγωισμός ή ειλικρίνεια;

Εύκολα θα μπορούσε κανείς να τον χαρακτηρίσει απλώς εγωκεντρικό. Έναν δημιουργό που δεν διστάζει να υπερασπιστεί τη δική του κληρονομιά εις βάρος συναδέλφων που συνέχισαν το έργο του. Κι όμως, σε μια βιομηχανία όπου οι στελέχη σπάνια μιλούν ανοιχτά, η ειλικρίνεια του Schofield —έστω αδέξια, έστω βαθιά προβληματική— λειτούργησε συχνά ως καθρέφτης για πράγματα που πολλοί προτιμούν να αποσιωπούν: το crunch, την ανθρώπινη διαχείριση των υπαλλήλων και των credits, την αγωνία της χρηματοδότησης. Το ίδιο πρόσωπο που κανονικοποίησε το crunch το 2022 είναι αυτό που, έναν χρόνο αργότερα, παραδέχτηκε δημόσια πως δεν μπορούσε να βρει ούτε 2 με 5 εκατομμύρια δολάρια για να χρηματοδοτήσει το επόμενο project του, ένα ποσό μικρό για κάποιον με το βιογραφικό του.

Ο άνθρωπος πίσω από τα ονόματα στους τίτλους τέλους

Πέρα από τα στούντιο και τα franchise, ο Schofield είναι μια πιο σύνθετη φιγούρα απ’ όσο δείχνει η δημόσια εικόνα του. Σπούδασε καλές τέχνες στο Pratt Institute και απέκτησε MBA από το Golden Gate University, ένας συνδυασμός που εξηγεί γιατί μπόρεσε να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως καλλιτεχνικό μυαλό και ως στέλεχος-επιχειρηματίας σε μια βιομηχανία που σπάνια συνδυάζει τα δύο. Είναι παντρεμένος με τρία παιδιά, κι έχει μιλήσει αρκετές φορές για τη ζωγραφική ως διέξοδο, φτάνοντας πρόσφατα να παρουσιάσει δική του έκθεση ζωγραφικής στο Σαν Φρανσίσκο. Η πειθαρχία του, όπως δηλώνει ο ίδιος, είναι σχεδόν στρατιωτική: προπονείται μία φορά τη μέρα όταν δουλεύει με προθεσμία, και δύο όταν δεν έχει.

Η προσπάθειά του να μείνει ενεργός μετά το Callisto Protocol αποκαλύπτει, ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο, πόσο έχει αλλάξει η βιομηχανία. Το 2023 προσπάθησε να χρηματοδοτήσει ένα φιλόδοξο νέο project ονόματι Hellion, αναζητώντας επενδύσεις γύρω στα 100 εκατομμύρια δολάρια. Μια πιθανή συνεργασία έφτασε μέχρι και το έβδομο ραντεβού, πριν του πουν απλά πως αποφάσισαν να μην προχωρήσουν. «Νόμιζα πως γινόμασταν φίλοι», θυμάται ο ίδιος. Το project εγκαταλείφθηκε τελικά, όπως και ένα δεύτερο, μικρότερης κλίμακας project που ανέπτυσσε μαζί με την κόρη του. Παρ’ όλα αυτά, ο Schofield συνέχισε να δουλεύει πάνω σε νέες ιδέες, με την πιο πρόσφατη να βασίζεται σε ένα αρχαίο αιγυπτιακό μυστήριο, απόδειξη πως, ακόμα κι όταν η αγορά τον απέρριψε, δεν έχει σταματήσει να σχεδιάζει το επόμενο βήμα. Ωστόσο, εν τέλει ο ίδιος αποφάσισε πως η διαδρομή του στη βιομηχανία τελικά έφτασε στο τέλος της.

Το τέλος μιας εποχής

Κι εδώ βρίσκεται το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας. Η αποχώρηση του Schofield δεν συμβαίνει σε ένα κενό αέρος. Δεν μπορούμε να την δούμε ως κάτι μεμονωμένο. Συμπίπτει με μαζικές απολύσεις στο Xbox, στη Bungie και στην Ubisoft, μεγάλες αλλαγές και απομακρύνσεις προσωπικού μέσα στο 2026, με στούντιο που κλείνουν, ανεξαρτητοποιούνται ή συρρικνώνονται, και με μια αγορά όπου η χρηματοδότηση για μεγάλα, ριψοκίνδυνα projects έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Ο ίδιος ο Schofield το περιέγραψε καθαρά: η δεκαετία του blockbuster AAA, αυτή που τον ανέδειξε, δεν φαίνεται να επιστρέφει, τουλάχιστον όχι με τη μορφή που τη γνωρίσαμε.

Είναι εύκολο να δει κανείς την αποχώρησή του απλώς ως το τέλος μιας προσωπικής καριέρας. Μιας καριέρας το λιγότερο αμφιλεγόμενης. Με πολλά πάνω αλλά και κραυγαλέα κάτω. Ίσως, όμως, είναι πιο τίμιο να τη δούμε ως ένα ακόμα σημάδι πως η εποχή των πολυδάπανων, πολύχρονων blockbuster που εναλλάσσονταν κάθε χρόνο στα ράφια, έχει ήδη τελειώσει και πως οι άνθρωποι που την έχτισαν το ξέρουν καλύτερα από όλους. Ακόμα και όταν οι ίδιοι κάνανε λάθη.

Καριέρα: 1991–2026
Σημαντικά παιχνίδια: Dead Space, Call of Duty: Modern Warfare 3, Advanced Warfare, WWII, The Callisto Protocol
εν τέλη: Electronic Arts, Sledgehammer Games (ιδρυτής), Striking Distance Studios (ιδρυτής/CEO)

Μοιράσου με έναν φίλο σου