Η Nintendo του 21ου αιώνα

Πώς έχει καταφέρει η Nintendo να παραμένει επίκαιρη, από την αρχή του οικιακού gaming μέχρι και σήμερα, περνώντας μέσα από κρίσεις, αλλαγές στον τρόπο κατανάλωσης των παιχνιδιών, αποτυχίες και μαύρες σελίδες της ιστορίας της; Η Nintendo έχει θέσει και εκτελέσει μερικά από τα πιο αλλόκοτα επιχειρηματικά στοιχήματα στην ιστορία του μέσου. Κάποια από αυτά τα στοιχήματα ήταν το Wii και το DS. Άλλα ήταν το Virtual Boy και το Wii U.

Οι μεγαλύτερες αποτυχίες της Nintendo είναι πειράματα. Εξού και οι μεγαλύτερες επιτυχίες της. Ο λόγος που η Nintendo πέτυχε είναι επειδή είχε πάντα τη διάθεση να πειραματιστεί και να καινοτομήσει. Και ο λόγος που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είναι μία από τις πιο επιτυχημένες και επιδραστικές gaming εταιρείες είναι επειδή κατάφερε να διατηρήσει κάτι που δύσκολα συναντάς σε εταιρεία τέτοιου μεγέθους. Την αυτονομία της.

Η Nintendo και η λογική του πειραματισμού

Η Nintendo διατηρεί και χτίζει συνεχώς πάνω στην παράδοσή της. Mario, Zelda, Kirby. Franchises που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες και που υπό άλλες συνθήκες θα έπρεπε κάποια στιγμή να έχουν φθαρεί. Και όμως, όσα Mario και να υπάρξουν, δεν θα το βαρεθούμε, γιατί η συνταγή του Mario δεν είναι platformer, μανιτάρια που σε κάνουν μεγαλύτερο και πολεμάω τον Bowser στο τέλος.

Η Nintendo δεν εγκλωβίζει τα δημιουργήματά της ως «είδος» παιχνιδιού. Ο Mario μπορεί να είναι 2D ή 3D platformer. Μπορεί να οδηγεί kart ή να παίζει tennis. Το ίδιο το franchise δεν είναι η συνταγή. Είναι απλώς ένα εργαλείο. Γιατί η συνταγή της Nintendo είναι ότι δεν υπάρχει συνταγή.

Όλα ξεκινάνε από το παιχνίδι που θέλει να φτιάξει η Nintendo και μετά καταλήγει στη «φάτσα» που ταιριάζει περισσότερο σε αυτό το παιχνίδι. Είτε είναι ο Link, ο Mario, ο Kirby, είτε είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Δεν ξεκινάει απαραίτητα η διαδικασία με το «πρέπει να φτιάξουμε άλλο ένα Mario». Ξεκινάει από έναν μηχανισμό, έναν τρόπο κίνησης ή ένα interaction. Από κάτι που κάποιος μέσα στη Nintendo θεωρεί ότι θα ήταν διασκεδαστικό. Κάπου στην πορεία αποφασίζεται τι παιχνίδι είναι τελικά αυτό. Και αν κανένας από τους γνωστούς χαρακτήρες της εταιρείας δεν ταιριάζει; Τότε μπορεί να δημιουργηθεί κάτι σαν το Splatoon.

Η Nintendo άλλωστε δεν ακολούθησε αυτή τη λογική μόνο στο software. Το έκανε και στο hardware. Το DS έβαλε δύο οθόνες στα χέρια του παίκτη. Το Wii αποφάσισε ότι αντί να ανταγωνιστεί το PlayStation 3 και το Xbox 360 στην ισχύ, θα σου δώσει ένα τηλεκοντρόλ και θα σε κάνει να σηκωθείς από τον καναπέ. Το Switch αποφάσισε ότι η διαφορά ανάμεσα σε φορητή και οικιακή κονσόλα δεν χρειάζεται καν να υπάρχει.

Η Nintendo φαίνεται να αναρωτιέται: «Τι μπορούμε να κάνουμε με αυτό που δεν μπορούσαμε να κάνουμε πριν;». Αυτό της έχει δώσει το Wii. Αλλά και το Wii U.

Πολλά από αυτά που σήμερα θεωρούμε αυτονόητες επιτυχίες της, πριν κυκλοφορήσουν ακούγονταν παράλογα. Το Wii ήταν αισθητά πιο αδύναμο από τον ανταγωνισμό, είχε περίεργο όνομα και αντί για παραδοσιακό controller είχε ένα Wii Remote που εύκολα ο θείος σου το μπέρδευε με το κοντρόλ του κλιματιστικού. Το Wii έγινε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία.

Οι αποτυχίες της Nintendo, ωστόσο, είναι σε μεγάλο βαθμό R&D. Είναι τα πειράματα που δεν δούλεψαν. Και ίσως κανένα πείραμα να μην το δείχνει αυτό καλύτερα από μία από τις μεγαλύτερες μαύρες σελίδες της σύγχρονης ιστορίας της, το Wii U. Ίσως, σε κάποιον βαθμό, η γενέτειρα της ιδέας του Nintendo Switch και ταυτόχρονα μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες της σύγχρονης Nintendo.

Το παράδοξο είναι ότι δεν ήταν ένα χειρότερο Wii. Σε αρκετά πράγματα προσπάθησε να πάει προς μία διαφορετική κατεύθυνση. Υποστήριζε καλύτερα third-party τίτλους και προσπάθησε να προσεγγίσει περισσότερο publishers που μέχρι τότε δεν έδιναν ιδιαίτερη σημασία στη Nintendo. Έφτασε μέχρι και σε στενότερες συνεργασίες με εταιρείες όπως η Ubisoft, με το ZombiU.

Η Nintendo επιχείρησε εκείνη τη φορά να δείξει ότι μπορεί να βρίσκεται περισσότερο στον ίδιο χώρο με τις υπόλοιπες κονσόλες. Αυτή ίσως ήταν μία από τις φορές, αν όχι η μοναδική, όπου προσπάθησε να παίξει το παιχνίδι των άλλων.

Ξαφνικά, έναν χρόνο μετά, έρχονται Sony και Microsoft με PlayStation 4 και Xbox One και η third-party προσέγγιση του Wii U αρχίζει πλέον να μοιάζει σχεδόν άχρηστη. Γιατί αν θέλω να παίξω τα μεγάλα multiplatform παιχνίδια, γιατί να αγοράσω Wii U; Αν θέλω Nintendo games, γιατί δεν υπάρχει ακόμα εκείνο το παιχνίδι που θα με κάνει να αγοράσω το μηχάνημα;

Θα ήταν άδικο να πούμε ότι το Wii U δεν είχε καλά exclusives. Είχε. Mario Kart 8, Super Mario 3D World, Smash Bros, Pikmin 3, Super Mario Maker. Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν υπήρχαν καλά παιχνίδια. Είναι ότι η βιβλιοθήκη του έμοιαζε ρηχή για μία κονσόλα που έπρεπε απεγνωσμένα να αποδείξει γιατί πρέπει να υπάρχει. Δεν είχε για σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του ένα πραγματικά μεγάλο, νέο Zelda που θα μπορούσε να ορίσει την κονσόλα. Το Breath of the Wild τελικά κυκλοφόρησε και στο Wii U, αλλά έφτασε κυριολεκτικά στο τέλος της ζωής του, την ίδια ημέρα που κυκλοφόρησε το Switch. Υπήρχε το Super Mario 3D World, αλλά δεν είχε τον ίδιο ρόλο που είχαν το Mario 64, τα Galaxy ή που αργότερα θα είχε το Odyssey. Δεν υπήρχε νέο μεγάλο Metroid. Υπήρχαν HD remasters παλιών Zelda. Υπήρχαν καλές ιδέες. Δεν υπήρχε το παιχνίδι για το οποίο θα αγόραζες ολόκληρη κονσόλα.

Και για μια κονσόλα που προσπαθούσε να μπει στο παιχνίδι που έπαιζε ο ανταγωνισμός, δεν είχε αρκετά ισχυρό hardware. Το Wii ήταν ξεκάθαρο. Για το Wii U η Nintendo δεν είχε απάντηση.

Σε μία περίοδο όπου η Nintendo περνούσε μία από τις χειρότερες φάσεις της, αποφάσισε να δημιουργήσει καινούργιο IP. Και όταν η υπόλοιπη βιομηχανία ήταν γεμάτη shooters, η Nintendo δεν προσπάθησε να φτιάξει το δικό της Call of Duty. Έφτιαξε το Splatoon. Ακόμα και όταν η κονσόλα είχε χάσει την ταυτότητά της, το game design της Nintendo δεν την είχε χάσει.

Και το Splatoon όχι μόνο επέζησε του Wii U αλλά μετατράπηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα σύγχρονα franchises της εταιρείας. Αυτό είναι ίσως το τέλειο παράδειγμα του γιατί, όπως προείπα, οι αποτυχίες της Nintendo είναι R&D. Οι ιδέες που γεννήθηκαν ή εξελίχθηκαν πάνω στο Wii U δεν πέθαναν.

Από το Wii U στο Nintendo Switch

Το να μπορείς να παίζεις μακριά από την τηλεόραση. Τη σχέση ανάμεσα σε handheld screen και home console. Το Switch πήρε αυτή τη βασική ιδέα και την απελευθέρωσε. Δεν χρειάζεται πλέον να βρίσκεσαι στο σπίτι. Παίρνεις την κονσόλα και φεύγεις.

Η Nintendo έμαθε. Αυτή τη φορά τα έκανε σχεδόν όλα σωστά. Νέα κονσόλα, κουβαλώντας μαζί της δύο διαφορετικές παραδόσεις, του φορητού gaming και του couch gaming. Αυτή τη φορά δεν άφησε το hardware μόνο του.

Από πολύ νωρίς το Switch κάνει set the tone. Αυτή η κονσόλα επιστρέφει στην παράδοση και την αυτονομία της Nintendo. Δύο τεράστια νέα Zelda που αφήνουν ιστορία. Νέο μεγάλο 3D Mario. Άπειροι first-party τίτλοι μεγάλης κλίμακας. Η Nintendo έδινε συνεχώς λόγους για να αγοράσεις τη δική της κονσόλα. Όχι επειδή έχει περισσότερα teraflops από τις άλλες στην αγορά. Απλά, αν θέλεις αυτά τα παιχνίδια, αυτή είναι η κονσόλα.

Και ίσως το πιο ειρωνικό είναι ότι πολλά από τα καλύτερα παιχνίδια του Wii U μεταφέρθηκαν αργότερα στο Switch και απέκτησαν εκεί τη ζωή που δεν μπόρεσαν να έχουν στην προηγούμενη κονσόλα.

Το Nintendo Switch 2, ωστόσο, φαίνεται πως πηγαίνει να κάνει μερικά περίεργα λάθη. Υψηλή κοστολόγηση, με λίγα πραγματικά eye-catching exclusives μέχρι στιγμής. Ο Donkey Kong και το Mario Kart είναι οι παράδοξοι πρωταγωνιστές της νέας κονσόλας.

Μία τεράστια επιτυχία και αμέσως μετά μία κονσόλα που επενδύει πάνω στην προηγούμενη αντί να επανεφεύρει τα πάντα. Από πρώτης όψεως, φαίνεται πολύ παρόμοια εξέλιξη με αυτή του Wii στο Wii U και είναι δύσκολο να μη γίνει η σύγκριση.

Ωστόσο, τα νούμερα, για άλλη μια φορά, είναι εδώ για να φέρουν αντίλογο. Μέχρι τις 30 Ιουνίου του 2026, το Nintendo Switch 2 είχε ήδη φτάσει τα 23,68 εκατομμύρια συστήματα. Το Wii U έκλεισε ολόκληρη τη ζωή του στα 13,56 εκατομμύρια.

Το Nintendo Switch 2 δείχνει μέχρι στιγμής ότι δεν έχει κανένα από τα εμπορικά προβλήματα του Wii U. Ο κόσμος καταλαβαίνει τι είναι. Είναι το επόμενο Switch. Δεν χρειάζεται να εξηγήσεις αν είναι αξεσουάρ. Ίσως αυτό είναι η μεγαλύτερη διαφορά. Ίσως ακόμα και να κυνηγήσει κάποια από τα ρεκόρ που έθεσε ο προκάτοχός του. Άρα όχι, το Switch 2 δεν είναι Wii U 2.

Αυτονομία, ταυτότητα και το τίμημά τους

Από τις Big 3, η Nintendo είναι η εταιρεία της οποίας σχεδόν ολόκληρη η εταιρική ταυτότητα παραμένει χτισμένη γύρω από το videogame. Η Microsoft είναι μία από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στον κόσμο. Η Sony είναι ένας τεράστιος όμιλος που δραστηριοποιείται σε τεχνολογία, κινηματογράφο, μουσική και δεκάδες άλλους χώρους. Η Nintendo είναι Nintendo.

Και αυτό της επιτρέπει να βλέπει το μέσο με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο. Δεν προσπαθεί απαραίτητα να το πάει μπροστά τεχνολογικά. Πολλές φορές μάλιστα, όπως τώρα, βρίσκεται αρκετά πίσω. Δεν προσπαθεί να το πάει μπροστά οπτικοακουστικά, μόνο σχεδιαστικά. Στο πώς παίζεται ένα παιχνίδι, πού παίζεται και ποιος μπορεί να το παίξει. Αυτή τη στιγμή οι απαντήσεις που δίνει σε αυτά η Nintendo είναι απλές, εύκολα, παντού, όλοι.

Αυτή η αυτονομία έχει αρχίσει να φέρνει και αλαζονεία. Η Nintendo ζει στη φούσκα της. Δεν υπάρχει η ίδια εξάρτηση από τις υπόλοιπες εταιρείες και από το τι θα κάνουν αυτές. Δεν χρειάζεται να ακολουθήσει τον πόλεμο των specs. Δεν χρειάζεται να αντιδράσει επειδή το PlayStation έκανε κάτι.

Αυτό της δίνει το «δικαίωμα» να κάνει ό,τι επιθυμεί. Σε τιμολογιακό και επικοινωνιακό επίπεδο. Μπορεί κάποια στιγμή να της κοστίσει ακριβά; Ναι. Είχε φανεί ακριβό το Nintendo Switch 2 στην αρχή; Ναι. Σήμερα όμως η κατάσταση στην αγορά των κονσολών είναι τόσο περίεργη που η σύγκριση αρχίζει να δουλεύει υπέρ του.

Από την 1η Σεπτεμβρίου, το Switch 2 κοστίζει €499,99 στο ευρωπαϊκό My Nintendo Store, ενώ το PlayStation 5, μία κονσόλα που κυκλοφόρησε το 2020, έχει πλέον ευρωπαϊκή προτεινόμενη τιμή €649,99. Μία διαφορά περίπου €150. Αυτό δεν σημαίνει ότι ξαφνικά το Switch 2 είναι φθηνό. Σημαίνει όμως ότι το context γύρω από την τιμή του έχει αλλάξει.

Είναι ενοχλητικό που κάποια cartridges ουσιαστικά λειτουργούν σαν «κωδικός» για να κατεβάσεις το παιχνίδι από το online store; Ναι. Θα προτιμούσα να αγοράζω physical παιχνίδι και να ξέρω ότι το παιχνίδι είναι πραγματικά εκεί; Προφανώς. Αλλά τουλάχιστον θα έχεις κάτι να βάλεις στην ντουλάπα σου. Και η κονσόλα έχει ακόμα θύρα υποδοχής.

Και αυτό είναι ίσως το πιο περίεργο σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα η Nintendo. Μπορώ να θεωρώ κάποιες από τις αποφάσεις της εκνευριστικές και ταυτόχρονα να πιστεύω ότι εξακολουθεί να βρίσκεται μπροστά σε πράγματα που η υπόλοιπη βιομηχανία δεν έχει ακόμα δει.

Το πραγματικό πρόβλημα θα ξεκινήσει αν κάποια στιγμή η Nintendo μπερδέψει την αυτονομία της με το αλάθητο. Αν επειδή για δεκαετίες μπόρεσε να αγνοεί τις τάσεις της αγοράς και να αποδεικνύεται σωστή, αρχίσει να πιστεύει ότι μπορεί να αγνοεί και τον ίδιο τον καταναλωτή.

Πολύ απλά. «Δεν θα κυνηγήσω καλύτερα γραφικά, θα δημιουργήσω έναν νέο τρόπο να παίζεις»: αυτονομία. «Ο κόσμος θα πληρώσει ό,τι του ζητήσω επειδή είμαι Nintendo»: αλαζονεία.

Πώς έχει καταφέρει τελικά η Nintendo να παραμένει επίκαιρη για τόσες δεκαετίες; Επειδή είχε την αυτονομία να αποτύχει. Δεν βρήκε ποτέ τη μία σωστή συνταγή. Δεν φοβήθηκε να αλλάξει τον τρόπο που παίζουμε. Δεν παραμένει επίκαιρη επειδή γνωρίζει πάντα ποιο είναι το μέλλον. Παραμένει επίκαιρη επειδή έχει δημιουργήσει μία εταιρεία που μπορεί να κάνει λάθος για το μέλλον, να επιβιώσει από αυτό, να κρατήσει ό,τι είχε αξία και να ξαναδοκιμάσει.

Και ίσως όταν κυκλοφορήσει η επόμενη γενιά κονσολών, με Sony και Microsoft να μιλάνε για ισχύ και ανάλυση, η Nintendo να βρίσκεται πάλι κάπου αλλού. Και ίσως, εντελώς τυχαία, να ξαναδούμε τον κύριο με το κόκκινο καπέλο.